محمد عارف اسپناقچى پاشازاده
194
انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )
التفات شدند و در بالاى برجى مقامى است معروف به مضجع حضرت امام زين العابدين . حضرت خداوندگار تشريف برده زيارت كردند و فرمودند كه اهل بيت را كه از كربلا به شام مىآوردهاند گويا شبى در اين برج نگاه داشتهاند و به مرور زمان از روى جهل به اين اسم موسوم كردهاند چه به ثبوت رسيده است كه قبر آن بزرگوار در مدينه است . بعد از زيارت نماز جمعه را هم در اين شهر ادا نموده باز به اردو عودت كردند و حكومت اين شهر را به كوزلجى پاشا مرحمت فرمودند . روز شنبه بيست و سوم در رسطان كه قارون بنى اسرائيل در اينجا به زمين فرو رفته است ، منزل گرديد . يكشنبه بيست و چهارم در ظاهر شهر حمص « 1 » نزول اجلال فرمودند . اهالى اين شهر در يك فرسخى اردوى همايون را استقبال نمودند . دوشنبه بيست و پنجم منزل اردو عين القصب شد و سهشنبه بيست و ششم ، در منزل قره - نام ديگر قره قراق . و چهارشنبه بيست و هفتم در قريه نيك منزل گرديد . روز پنجشنبه بيست و هشتم ، قطيفه و جمعه بيست و نهم قصيره . شنبه سلخ شعبان المعظم ، ظاهر مقر اولياى كرام و مدفن انبياى عظام و ممدوح حضرت سيد الانام يعنى مقام بهشت التام دمشق شام - حماها الله عن الآفات و الآلام مع جميع بلاد الاسلام منزل اردوى همايون شد . قبل از آن كه موكب همايون وارد اردوگاه شود ، علما و صلحا و سادات و اعيان ، غنى و فقير ، برنا و پير اين شهر شهير ، موكب همايونى را به هزار تعظيم و تكريم استقبال كرده ، نايل انواع لطف و عاطفت حضرت خداوندگار گشته ، امان يافتند و موكب همايونى نيز بالعزّ و السعاده ، وارد اردوگاه شد . چون سراپردهء سلطانى را در وسط اردوى همايون بر بالاى تپهء مصطبه سلطان نام موقع نصب كرده بودند ، اعلى حضرت شاهنشاه اسلام پناه داخل شهر نشده ، در اردو و در ميان لشكر فاتح خودشان منزل گزيدند . ( از حلب الى شام سيزده و از اسلامبول الى شام هفتاد و هشت منزل است ) .
--> كيلومتر دور و مسكن هفت هزار نفس است . مساجد بسيار عالى و كاروانسراها و بازارهاى خوش وضع را دارا است . اطراف شهر ، محاط به يك صور سنگى است و ارگ حكومتش نيز داخل در يك قلعهء على حده است . كارخانجات شال و ماهوت و انواع منسوجات قطنيه و حريريه را دارد و يكى از انبارهاى مال التجارهء فرنگ محسوب مىگردد . وقتى مقر امارت يكى از شعبات دولت ايوبيّه بود . اين شهر را يونانيان آپيقانيا و رومانيان آمات مىنامند . / عارف ( 1 ) . شهرى است از شامات واقع در ساحل رود عاصى و از شرق شمالى شام صد و سى و شش كيلومتر دور و مسكن سى و پنج هزار نفس است . مانند حما ، انواع پارچههاى حريرى و پنبهاى در اينجا هم مىبافند و صابونش معروف و مقبول و تجارتگاه و مركز يك سنجاق است . مكاتب درجه ثانيه و ثالثه و ساير ابنيهء مدينه را دارا است . در حركت ارض حلب ، اين شهر هم خراب شده بود . با اين همه خسارت باز از معابد عاليه و ساير آثار قديمه را دارا است . / عارف .